2. Hoe ons werkgebied verandert

Voorlopige cijfers van het CBS laten in 2021 een groei van het aantal inwoners en huishoudens in de gemeenten Hoogeveen, Coevorden en Emmen zien.

Corona

De definitieve cijfers van het CBS zijn nog niet bekend. Daarom is er nog geen analyse te maken van het effect van Corona op de bevolkingssamenstelling. De maatschappelijke discussie gaat vooral over 2 dingen: een trek vanuit het westen naar de randen van het land en mogelijke oversterfte.

Inflatie en tekorten

De Nederlandse economie groeide in 2021 met circa 4,5%.[1] Waar het nog met krimp begon aan het begin van het jaar, trok het na het afschaffen van coronamaatregelen weer flink aan.[2] Mensen gaven weer meer geld uit. We zijn meer online gaan winkelen, met het huis aan de slag gegaan, thuiswerken: allemaal extra vraag naar producten. Dat leidde tot meer vacatures. Dat is onder andere terug te zien in de werkloosheidscijfers. Waar die aan het begin van de coronaperiode toenam, is dat in het afgelopen jaar afgenomen: zowel landelijk als in Drenthe. In Drenthe geldt een afname van 4% in het 3e kwartaal 2020 naar 3,1% in het 2e kwartaal 2021.[3]

Die extra vraag naar producten komt niet alleen terug in vacatures. Daar is ook materiaal voor nodig. In landen waar die materialen vandaan komen, golden en gelden soms nog strenge coronamaatregelen. Bovendien varen zeeschepen soms met vertraging. Daardoor zijn tekorten ontstaan. Denk bijvoorbeeld aan stijgende hout- en staalprijzen, maar ook computerchips.[4] Dat komt weer terug in stijgende bouwprijzen. De gemiddelde bouwkosten stegen in 2021 met 3%.[5]

Waar we een jaar geleden nog bang waren voor het verlagen van pensioenen, zijn de beurzen in 2021 weer hersteld. Er zijn zelfs geluiden over het verhogen van de pensioenen omdat het er financieel goed voorstaat. Vooralsnog zijn hier nog geen concrete aanwijzingen voor. Feit blijft wel dat de zorgen hierover minder zijn dan een jaar geleden.

De belangrijkste ontwikkeling voor de koopkracht is in 2021 de inflatie. Hoewel uitkeringen maar beperkt stijgen, zijn er forse prijsstijgingen geweest. Die zijn gestegen van 1,3% in 2020 naar 2,7% in 2021.[6] Met name in de laatste maanden ging dat hard door de stijgende energieprijzen. Dat leidde tot fors overheidsingrijpen. Als prijzen harder stijgen dan het inkomen, kunnen mensen minder uitgeven. Dat kan flink effect hebben op de huurders van Domesta.

De prijzen van koophuizen zijn in Drenthe fors gestegen. In Zuidoost-Drenthe is het aanbod koophuizen met 37,5% gezakt terwijl prijzen 20% stegen ten opzichte van een jaar geleden.[7] Dat betekent dat steeds meer mensen die liever een huis zouden kopen, nu (tijdelijk) een sociaal huurhuis zoeken. Het gemiddelde aantal reacties per vrijgekomen huurhuis is toegenomen van 106 in het najaar van 2020 naar 182 in het najaar van 2021. Tegelijkertijd is de gemiddelde inschrijfduur maar beperkt gestegen. Bij jongerenhuizen stonden de nieuwe huurders in 2020 meestal tussen 1 en 2 jaar ingeschreven. In 2021 was dat meestal tussen de 1 en 3 jaar.

In 2021 kregen we Corona onder controle maar verloren we de controle ook weer. Een forse vaccinatiecampagne leidde tot versoepelingen in de zomer en het najaar. Een nieuwe coronavariant leidde tot een nieuwe lockdown aan het einde van het jaar. Er is inmiddels enige gewenning ontstaan bij professionele organisaties. Dienstverlening kan ook tijdens lockdowns grotendeels effectief doorgaan. Maar de mentale gezondheid van mensen is tot een dieptepunt gezakt. Dat geldt in het bijzonder voor jongvolwassenen.[8]

Er is een groeiende wens naar inclusieve wijken. Dat zien we met de trend van het langer thuis wonen, maar ook met de decentralisatie en uitstroom van beschermd wonen. Tegelijkertijd hebben gemeenten steeds vaker te weinig geld voor het sociaal domein. Dit geld is nodig om de inclusieve wijken daar waar nodig te ondersteunen. Partijen vanuit verschillende domeinen roepen op om meer divers te bouwen voor de verschillende doelgroepen in de wijk, zoals de commissie Bos, VNO-NWC en zorg- en welzijnspartijen. De uitstroom uit beschermd wonen in onze regio krijgt toch wel steeds meer vorm. Daarbij is ook aandacht voor nieuwe woonvormen als ‘tussenvorm’ tussen beschermd wonen en wonen in de wijk.

In 2021 maakten Drentse corporaties met elkaar inzichtelijk wat de opgaven in Drenthe zijn. En hoeveel middelen daar tegenover staan. Daaruit bleek dat meer dan een kwart van de nieuwbouw-, verbouw- en verduurzamingsopgave tot en met 2035 niet betaald kon worden.

Eind 2021 werd het nieuwe Regeerakkoord gepresenteerd met daarin een belangrijke keuze: afschaffing van de verhuurdersheffing. Hiermee is de opgave wel te betalen. Hoe de afschaffing er precies uit komt te zien, is nog niet helemaal duidelijk. Hoe dan ook: we zijn blij met deze keuze. Dit stelt ons weer beter in staat om te investeren in een goede woningvoorraad in de regio.