Landelijke, regionale en meerjarige prestatieafspraken
In 3 van onze gemeenten maakten we meerjarige prestatieafspraken. Deze afspraken maakten we met gemeenten, huurdersorganisaties en collega-corporaties. In de gemeente Borger-Odoorn doen we dit niet, omdat we hier nog maar 4 huizen hebben.
Nationale Prestatieafspraken (NPA), regionale woondeals en prestatieafspraken
In de zomer van 2022 ondertekenden het Rijk, VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten), Aedes en de Woonbond de NPA. Deze afspraken zijn bindend en hebben onder andere het doel om de bouwproductie van sociale huurhuizen te verdubbelen.
Vervolgens zijn er in 2022 en 2023 regionale woondeals gemaakt om het landelijke huizentekort op te lossen. Deze woondeals zijn een doorvertaling van de NPA op regionaal niveau en vormen de komende jaren de basis voor de volkshuisvestelijke opgave.
Daarnaast waren 2022 en 2023 bijzondere jaren voor ons omdat onze oude meerjarige prestatieafspraken afliepen. Gemeenten waren aan zet voor het maken van woonvisies en daarna gingen we gezamenlijk aan de slag met de meerjarige prestatieafspraken. Ieder jaar werken we de meerjarige prestatieafspraken uit in een concrete jaarschijf.
Onze afspraken voor 2025 én verder
De opgave uit de NPA is groot. Niet alleen op het gebied van beschikbaarheid van huizen, maar ook op het gebied van duurzaamheid. In onze meerjarige prestatieafspraken maakten we afspraken op alle grote thema’s. Denk hierbij aan de beschikbaarheid van huizen, de betaalbaarheid en duurzaamheid van huizen en de leefbaarheid in wijken en buurten. Daarnaast zijn wonen en zorg en bijzondere doelgroepen 2 belangrijke thema’s.
We zijn nu zo’n 2 jaar onderweg met de meerjarige afspraken en we zien dat er al een deel van de opgave is opgepakt. Aan de andere kant zien we ook dat er nog een flinke opgave voor ons ligt. We kunnen helaas niet alle opgaven realiseren. Dit komt onder meer door de gestegen bouw- en onderhoudskosten en de stijging van de rentelasten. De druk is groot en er moeten keuzes gemaakt worden. In onze jaarschijven maken we zo realistisch mogelijke afspraken over wat we het komende jaar gaan doen. Daarnaast blijven we in gesprek met gemeenten, huurdersorganisaties en collega-corporaties.
Beschikbaarheid
Beschikbaarheid gaat over de hoeveelheid passende huizen in een gemeente. Meestal worden de afspraken in aantallen gezet. We merken dat afspraken over aantallen en onze bijdrage hierin onder druk staan.
Coevorden
In Coevorden zijn de aantallen uit de woonvisie van de gemeente in 2023 en 2024 onderzocht door KAW architecten. Uit deze monitor blijkt dat de aantallen uit de woonvisie nog steeds actueel zijn. In de meerjarige prestatieafspraken staan aantallen voor de jaren 2021-2030, maar deze afspraken gingen in 2023 in.
In de gemeente ligt de grootste opgave in Coevorden stad. Hier zijn wij als enige woningcorporatie actief. In 2024 leverden we 30 flexhuizen op. Voor de komende jaren zijn we nog met de gemeente in gesprek over de ontwikkeling van onder andere Ossehaar C.
In de prestatieafspraken staan de aantallen per stad of dorp. Hierbij is een bandbreedte aangehouden. Voor ons geldt met name een opgave in Coevorden stad en Dalen. Dit gaat om zo’n 75 tot 100 huizen voor de periode van 2021-2030. In onderstaande tabel staan deze aantallen voor de looptijd van de prestatieafspraken (2023-2027).
| 2023 en 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Totaal | |
| Nieuwbouw | 38 | 0 | 14 | 39 | 91 |
| Aankoop | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Verkoop | -8 | -23 | -6 | -5 | -42 |
| Sloop | -9 | 0 | -18 | -38 | -65 |
| Netto-toevoeging | 21 | -23 | -10 | -4 | -16 |
Voor 2025 zien we een min staan. Dit komt doordat we een woongebouw gaan verkopen. Het woongebouw is niet passend binnen de portefeuille omdat verduurzaming en verbetering van het gebouw lastig blijken te zijn.
Emmen
In Emmen zijn de benoemde aantallen uit de woonvisie van de gemeente door KAW onderzocht. In dit onderzoek werden de aantallen bevestigd. Daarna evalueerden partijen in 2024 de prestatieafspraken. Daarbij werden we geholpen door Companen. Domesta heeft de afspraak met de gemeente om (van 2023) tot en met 2027 100 huizen toe te voegen aan de voorraad.
Volgend jaar gaan we aan de slag in Schoonebeek. Daarnaast werken we samen met de gemeente aan de ontwikkeling aan de Valtherlaan in Emmen. Door onder andere een grote herstructureringsopgave zien we dat we onderaan de streep niet op de afgesproken aantallen komen. We merken dat de opgave lastig te realiseren is. Anderzijds zien we ook een aantal grote ontwikkelingen in de jaren na de looptijd van deze afspraken. Als we deze eerder kunnen realiseren, dan zien we andere aantallen onderaan de streep.
| 2023 en 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Totaal | |
| Nieuwbouw | 0 | 5 | 72 | 62 | 139 |
| Aankoop | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Verkoop | -10 | -5 | -10 | -5 | -30 |
| Sloop | 0 | 0 | 0 | -73 | -73 |
| Netto-toevoeging | -10 | 0 | 62 | -16 | 36 |
| Netto-toevoeging volgens prestatieafspraken |
40 | 20 | 20 | 20 | 100 |
| Verschil | -50 | -20 | 42 | -36 | -64 |
Hoogeveen
In Hoogeveen zijn er 2 jaar geleden in de meerjarige afspraken ambitieuze afspraken gemaakt over de aantallen. Op het moment van schrijven van deze begroting zijn we hierover dan ook nog met partijen in gesprek. Daarnaast loopt het traject van de collegiale ondersteuning in Zuidwest Drenthe en dit heeft mogelijk invloed op de prestatieafspraken. Voor Hoogeveen spraken we af om van 2023 tot en met 2027 200 huizen toe te voegen aan de voorraad.
In Noordscheschut bouwen we volgend jaar 4 eengezinshuizen. Daarnaast werken we aan de ontwikkeling van de Eisenhowerstraat en De Arend voor de volgende jaren.
| 2023 en 2024 | 2025 | 2026 | 2027 | Totaal | |
| Nieuwbouw | 22 | 4 | 131 | 127 | 284 |
| Aankoop | 101 | 0 | 0 | 0 | 101 |
| Verkoop | -13 | -10 | -20 | -15 | -58 |
| Sloop | -6 | 0 | -34 | -100 | -140 |
| Netto-toevoeging | 104 | -6 | 77 | 12 | 187 |
| Netto-toevoeging volgens prestatieafspraken |
80 | 40 | 40 | 40 | 200 |
| Verschil | 24 | -46 | 37 | -28 | -13 |
Deze tabel is inclusief de aankoop van een woongebouw in Hoogeveen in 2023.
Duurzaamheid
Over duurzaamheid maakten we afspraken met gemeenten over de verduurzaming van de huizen en onze samenwerking op dit thema. De verduurzamingsopgave is complex. Daarnaast staan er in de NPA ook afspraken over duurzaamheid. 1 van deze afspraken is dat we uiterlijk in 2028 geen huizen met energielabel E, F en G meer hebben. Zie onderstaande tabellen.
| Coevorden | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 |
| Aantal E-label | 12 | 12 | 7 | 0 |
| Aantal F-label | 5 | 5 | 4 | 2 |
| Aantal G-label | 4 | 4 | 2 | 2 |
| Totaal | 21 | 21 | 13 | 4 |
| Emmen | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 |
| Aantal E-label | 11 | 11 | 11 | 11 |
| Aantal F-label | 3 | 3 | 3 | 3 |
| Aantal G-label | 1 | 1 | 1 | 1 |
| Totaal | 15 | 15 | 15 | 15 |
| Hoogeveen | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 |
| Aantal E-label | 74 | 74 | 72 | 1 |
| Aantal F-label | 28 | 28 | 28 | 0 |
| Aantal G-label | 0 | 0 | 0 | 0 |
| Totaal | 102 | 102 | 100 | 1 |
Uit de tabellen blijkt dat we deze afspraak vrijwel helemaal halen. Er blijven in 2028 maar een aantal huizen over. Deze hebben allemaal bijzondere redenen. Als het mogelijk is, nemen we deze nog op voor verduurzaming in de jaren 2026 en 2027.
Leefbaarheid
Ook maken we afspraken over de leefbaarheid in wijken en buurten. Deze afspraken gaan bijvoorbeeld over in welke wijken en buurten we komend jaar aan de slag gaan. De afspraken gaan over schoon, heel en veilig. Maar bijvoorbeeld ook specifiek over woonoverlast en de samenwerking tussen partijen.
Betaalbaarheid
Samen met partijen werken we aan betaalbaar wonen. Zo werken we bijvoorbeeld samen op het gebied van vroegsignalering. Het doel van de vroegsignalering is om in een zo vroeg mogelijk stadium mensen met geldzorgen te bereiken en actief hulp aan te bieden, zodat betalingsachterstanden niet verder oplopen. In Hoogeveen gaan we de werkwijze in 2025 van de verschillende partijen beter op elkaar laten aansluiten. Ook werken we samen met partijen aan de VoorzieningenWijzer. De afspraken voor 2025 op het gebied van betaalbaarheid zijn gericht op het verbeteren van werkprocessen en de samenwerking.
Wonen en zorg
In Hoogeveen werken we via een regiegroep samen aan de complexe opgaven op het gebied van wonen met zorg. Voor volgend jaar wordt er gewerkt aan de uitwerking van de woonzorgzones. Daarnaast kijken we naar kansen voor geclusterde woonvormen. Wij werken hieraan door de ontwikkeling van de Lomanlaan.
Eind 2023 is er in BOCE-verband (Borger-Odoorn, Coevorden en Emmen) met 35 organisaties een woonzorgakkoord ondertekend. Daarmee is een begin gemaakt voor betere samenwerking gericht op prettig wonen en goede zorg. De afspraken zijn in 2024 verwerkt tot een plan van aanpak. De komende jaren staat in het teken van de uitvoering van deze afspraken.
Bijzondere doelgroepen
In al onze gemeenten merken we dat het behalen van de taakstelling voor statushouders steeds lastiger wordt. Hierover zijn we in 2024 al met elkaar in gesprek geweest. Dit blijven we ook doen in 2025.
In Hoogeveen en Coevorden werken we samen met gemeenten aan de uitbreiding van woonwagens. In 2025 zijn we in gesprek over locaties. Daarnaast zoeken we de provinciale samenwerking op met gemeenten, collega-corporaties en provincie over woonwagens in Drenthe.
