6.1 Risicomanagement
Ieder mens, van kind tot senior, heeft een eigen plek, een veilig thuis waar ze in vrijheid en zorgeloos kunnen wonen. Daar doen we het voor. Met ons ondernemingsplan ‘Ruimte om te leven’ werken we hieraan. Aan de doelen die we voor ogen hebben. We realiseren ons dat bij onze werkzaamheden risico’s horen en vinden het belangrijk om de risico’s te kennen die onze doelen kunnen bedreigen. Daarom vinden wij risicomanagement belangrijk.
In 2022 hebben we een herstart gemaakt met risicomanagement. We hebben in de organisatie gekeken wat we ermee willen. Geen grote stappen, klein beginnen. Ten eerste inventariseerden we waar de rollen en verantwoordelijkheden liggen, we hebben intern de control functie versterkt. Met deze versterking zijn we in staat risicomanagement een goede plek te geven in de organisatie. Risicomanagement is op diverse vlakken belangrijk. Ten aanzien van Governance en fraudebestrijding, maar vooral strategisch en tactisch. Wat willen we bereiken en wat maakt dat we die doelen mogelijk niet halen? In 2022 zijn we begonnen met een risicomanagementsessie op strategisch niveau. Dat geeft ons doelgerichtheid, we weten wat de risico’s zijn en inventariseren waar we onze energie qua risico’s op in moeten zetten?
Deze sessies leverde onderstaande top 3 op:
- Als gevolg van een financiële crisis komt de betaalbaarheid voor de huurder onder druk te staan (bijvoorbeeld als gevolg van stijging energielasten, zorgkosten ,de economische recessie, oplopende werkeloosheid, inperking van huur- en zorgtoeslagen). Hierdoor kunnen er huurverhogingen zijn die bedrijfseconomisch noodzakelijk zijn, maar maatschappelijk onverantwoord.
- Veranderingen in en complexiteit van wet- en regelgeving. De mogelijkheid dat de politiek de sector verplichtingen oplegt (verevening, extra bouwen, flexibel bouwen, verduurzamen, warmtenet). Dit legt extra druk op onze financiële positie
- Het verdienmodel van de corporaties komt verder onder druk te staan. Huren kunnen niet verder worden verhoogd, de kosten stijgen en de lastendruk neemt verder toe. Het rendement op investeringen loopt verder achteruit waarmee de vermogenspositie wordt aangetast.
Op deze risico’s en op andere nemen we maatregelen om de risico’s weg te nemen. Dat is niet altijd mogelijk, externe omstandigheden zoals economische ontwikkelingen en overheidsbeleid liggen buiten onze invloedssfeer. Als we de risico’s niet kunnen wegnemen, nemen we maatregelen om de omvang van het risico te verminderen. We vinden het belangrijk dat we deze maatregelen goed uitvoeren. Om dit te waarborgen hanteren we sturingsintrumenten gedurende het jaar. De belangrijkste zijn de voortgangsrapportages en, zijn minder zichtbaar, instrumenten als afdelingsoverleggen, weekstarts en bijpraatmomenten.
Begroting en rapportages
Het begrotingsproces is een omvangrijke werkzaamheid. De doorlooptijd is ongeveer acht maanden. De hele organisatie is betrokken van projectleiders, onderhoudspartners, Asset Managers tot aan IT, management en directie. Veel radertjes die gelijkgeschakeld moeten worden om bij te dragen aan het geheel. In een dergelijk intensief proces is veel afstemming nodig. In 2022 veranderde er veel op dit gebied en hebben veel geleerd, er kwam meer duidelijkheid over rollen en verantwoordelijkheden. In 2023 zetten we lessen van 2022 verder door en ronden we voor de zomer al een aantal belangrijke deelbegroting af.
In de loop van 2023 zal het nieuwe ondernemingsplan vorm gaan krijgen. We vinden het belangrijkste dat onze stuurrapportages aansluiten op het ondernemingsplan. In 2023 zal de interne rapportage omgezet worden naar een nieuw format. Hiermee blijven we ook in de nieuwe situatie aan het stuur over de uitvoering van onze plannen.
Jaarplan
Begin 2023 leveren we een plan op voor het toetsen van maatregelen die onze risico’s wegnemen of verminderen. Dit gaat behalve strategische risico’s over de frauderisico’s en operationele risico’s. De procescontroller en de controller Governance & Compliance zijn betrokken bij het opstellen en de uitvoering. Daarnaast gaan we in 2023 verder met risicomanagement op tactisch niveau, we zullen teams en/of afdelingen gaan vragen naar hun doelen en de risico’s die ze ervaren bij het uitvoeren van hun plannen.
6.2 Begrote winst- en verliesrekening 2023
In dit deel presenteren we de winst- en verliesrekening volgens de categoriale indeling.
| Winst- en verliesrekening categoriaal model | Begroting | Begroting |
| (x € 1.000) | 2023 | 2022 |
| Bedrijfsopbrengsten | ||
| Huuropbrengsten | 70.405 | 68.316 |
| Opbrengsten servicecontracten | 5.235 | 2.523 |
| Netto verkoopresultaat vastgoedportefeuille | 948 | 795 |
| Geactiveerde productie | 888 | 751 |
| Som der bedrijfsopbrengsten | 77.475 | 72.385 |
| Bedrijfslasten | ||
| Afschrijvingen (im)materiële vaste activa en vastgoedportefeuille | -710 | -794 |
| Overige waardeveranderingen materiële vaste activa en vastgoedportefeuille | -47.709 | -21.412 |
| Lonen en salarissen | -6.879 | -6.346 |
| Sociale lasten | -1.150 | -1.048 |
| Pensioenlasten | -878 | -799 |
| Overige personeelskosten | -822 | -518 |
| RvC-kosten | -117 | -136 |
| Huisvestigingskosten | -389 | -299 |
| Algemene kosten | -2.831 | -2.610 |
| Lasten onderhoud | -25.368 | -20.217 |
| Lasten servicekosten | -5.235 | -2.523 |
| Leefbaarheid | -500 | -500 |
| Overige bedrijfslasten | -5.857 | -11.621 |
| Som der bedrijfslasten | -98.445 | -68.823 |
| Niet-gerealiseerde waardeveranderingen vastgoedportefeuille | 41.814 | 21.085 |
| Niet-gerealiseerde waardeveranderingen VOV | 23 | 58 |
| Exploitatieresultaat | 20.867 | 24.705 |
| Financiële baten en lasten | -8.114 | -7.855 |
| Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belasting | 12.753 | 16.850 |
| Belastingen | -5.323 | -5.486 |
| Resultaat na belastingen | 7.430 | 11.364 |
Het verwachte resultaat over 2023 is € 7,4 miljoen. Dit is een daling van € 3,9 miljoen ten opzichte van de begroting 2022. In dit resultaat zijn waardeveranderingen van materiële vaste activa en onze vastgoedportefeuille opgenomen. Wij volgen hierbij de externe voorschriften van het AW/WSW.
Genormaliseerde winst- en verliesrekening
In deze winst- en verliesrekening zijn de waardeveranderingen van de vastgoedportefeuille niet meegenomen. Alleen opbrengsten en kosten waar wij invloed op hebben, worden weergegeven. Dit geeft een beter beeld van onze bedrijfsvoering.
| Winst- en verliesrekening categoriaal model (genormaliseerd) | Begroting | Begroting |
| (x € 1.000) | 2023 | 2022 |
| Bedrijfsopbrengsten | ||
| Huuropbrengsten | 70.405 | 68.316 |
| Opbrengsten servicecontracten | 5.235 | 2.523 |
| Geactiveerde productie | 888 | 751 |
| Som der bedrijfsopbrengsten | 76.528 | 71.590 |
| Bedrijfslasten | ||
| Afschrijvingen (im)materiële vaste activa en vastgoedportefeuille | -710 | -794 |
| Organisatiekosten | -13.067 | -11.756 |
| Lasten onderhoud | -25.368 | -20.217 |
| Lasten servicekosten | -5.235 | -2.523 |
| Leefbaarheid | -500 | -500 |
| Exploitatiekosten | -5.857 | -11.621 |
| Som der bedrijfslasten | -50.737 | -47.411 |
| Exploitatieresultaat | 25.791 | 24.179 |
| Financiële baten en lasten | -8.114 | -7.855 |
| Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening voor belasting | 17.677 | 16.324 |
| Belastingen | -5.323 | -5.486 |
| Resultaat na belastingen | 12.353 | 10.838 |
Het verwachte genormaliseerde resultaat over 2023 is € 12,3 miljoen. Dit is € 1,5 miljoen hoger dan de begroting van 2022. Wij lichten de grote verschillen toe.
Opbrengsten
De opbrengsten stijgen met € 4,9 miljoen. Dit betreft met name een stijging van huuropbrengsten en opbrengsten uit servicecontracten. De huuropbrengsten stijgen door de jaarlijkse huurverhoging en een toename van het aantal woningen waarover wij huur ontvangen. De opbrengsten uit de servicekosten hebben een directe relatie met de servicekosten en lichten wij hier onder toe.
Kosten
De kosten stijgen met € 3,1 miljoen. Bij de servicekosten zien wij de kosten verdubbelen. In de servicekosten zijn onder andere het gas- en elektraverbruik opgenomen. De prijs van energie is dit jaar geëxplodeerd. Hoe de energiemarkt zich in 2023 ontwikkelt, is onzeker. De recente ontwikkeling van Prinsjesdag is een energieplafond: een maximale prijs voor gemiddeld verbruik. Wat dit betekent voor de servicekosten, brengen wij in beeld. Wij hebben daarbij aandacht voor mogelijke energiearmoede.
In de begroting hebben wij de kosten voor gas en elektra gebaseerd op de werkelijke uitgaven in 2021 en een verdrievoudiging van deze kosten. De exploitatiekosten zijn lager door de afschaffing van de verhuurderheffing. Deze is in 2022 begroot op € 6 miljoen.
Voor de lonen en salarissen hebben wij de begroting gebaseerd op de huidige cao woondiensten. Deze heeft een looptijd tot 31 december 2023. Wij zien in andere sectoren dat cao-onderhandelingen leiden tot een stijging van de loonkosten. Wij wachten de onderhandelingen voor een nieuwe cao woondiensten af.
De kosten voor onderhoud zijn in 2023 hoger vanwege een aantal grote onderhoudsprojecten en prijsstijgingen bij leveranciers. Wij houden rekening met een prijsstijging van 7% op onderhoud.
| Onderhoud 2023 | 2023 | 2022 |
| (x € 1000) | ||
| Planmatig onderhoud | -12.484 | -9.365 |
| Dagelijks onderhoud | -3.775 | -4.048 |
| Mutatieonderhoud | -517 | -2.940 |
| Onderhoud servicecontracten | -8.203 | -3.470 |
| VVE Onderhoud | -389 | -394 |
| Totaal | -25.368 | -20.217 |
Belastingen
Voor 2023 is een last voor de vennootschapsbelasting opgenomen van € 5,3 miljoen. Dit bedrag baseren wij op een te verwachten fiscaal resultaat. Het fiscale resultaat wordt belast met een tarief van 25%. Het fiscale resultaat wijkt af van het bedrijfsresultaat in de begroting. Resultaten uit onder andere verkoop, waardeveranderingen en rente worden fiscaal anders verwerkt.